ĂN UỐNGSỨC KHỎE CÁ NHÂN

So sánh chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa: Ai là This? Ai là That?

Chất béo luôn bị “gắn mác” là nguyên nhân khiến cho cơ thể phì nhiêu, máu mỡ cho cơ thể. Nếu vội quy chụp như vậy thì tui thấy thật thiệt thòi cho “em ấy” quá. Bởi chất béo cũng có “this”, có “that” cơ mà, hãy cùng 60S Sống Khỏe tìm hiểu chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa dưới đây nhé.

Cùng với protein, carbohydrates thì chất béo cũng được biết đến là chất dinh dưỡng đa lượng và cơ thể chúng ta tiêu thụ với số lượng lớn nhằm cung cấp năng lượng cho cơ thể đấy. Chất béo trong chế độ ăn uống hàng ngày của chúng ta bao gồm chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa. Để phân biệt chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa thì việc đầu tiên chúng ta cần làm là tìm hiểu cấu tạo phân tử và tác dụng của chúng đúng không nào?

Thực hư chuyện chất béo bão hòa có ảnh hưởng xấu sức khỏe

Chất béo bão hòa (Saturated fat) được hình thành từ gốc axit béo bão hòa, vì vậy chúng là dạng chất rắn ở nhiệt độ phòng.

Ái chà chà! Nghe khá hàn lâm đúng không nào? Nói một cách dễ hiểu thì phần lớn chất béo bão hòa chủ yếu đến từ thực phẩm nguồn gốc động vật, bao gồm các loại thịt và sữa. Ví dụ như thịt heo, gia cầm có da, thịt bò, mỡ động vật, bơ hay phô mai… Dù vậy, có một số loại dầu có nguồn gốc từ thực vật cũng chứa chất béo bão hòa như dầu cọ, dầu dừa nhưng chúng lại không chứa thành phần cholesterol đâu nhé.

Chất béo bão hòa có nhiều trong các sản phẩm sữa, trứng, phô mai
Chất béo bão hòa có nhiều trong các sản phẩm sữa, trứng, phô mai

Nếu ai quan tâm đến chế độ dinh dưỡng thì đã ít nhiều nghe thấy khuyến cáo không nên sử dụng chất béo bão hòa trong ăn uống rồi. Các chuyên gia y tế trên thế giới đều khẳng định một chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa làm tăng cholesterol trong máu. Đặc biệt, chất béo này khi phối hợp với những món ăn giàu tinh bột được tinh chế làm gia tăng các nguy cơ về:

  • Bệnh tim mạch;
  • Tắc nghẽn mạch máu;
  • Tiểu đường tuýp 2;
  • Máu hoặc nội tạng nhiễm mỡ.

Nghe đến đây chắc không ít bạn đã rất hoang mang vậy chúng ta có cần cắt hoàn toàn chất béo bão hòa trong chế độ dinh dưỡng không? Câu trả lời là không nhé. Hiệp hội Tim Mạch Hoa Kỳ đã khuyến nghị mỗi người nên ăn dưới 7% lượng calo đến từ chất béo mà thôi.

Ví dụ nếu bạn cần 1 chế độ ăn 2000 calo 1 ngày thì bạn nên ăn dưới 140 calo chất béo bão hòa thôi, đó là khoảng 16g chất béo mỗi ngày đấy.

Xem thêm: 19 thực phẩm giảm cân hàng đầu bye bye cân nặng “khủng long”

Minh oan cho chất béo… không bão hòa

Ầy guu! Đến phần minh oan cho chất béo khi vướng vào các tội danh ảnh hưởng xấu đến tim mạch, khiến cơ thể thừa cân, béo phì do chứa nhiều calo…

Chất béo không bão hòa là chất béo có nguồn gốc từ axit béo không bão hòa và có dạng lỏng ở nhiệt độ phòng. Chất béo này rất có lợi cho cơ thể như cải thiện nồng độ cholesterol trong máu, giảm viêm, ổn định nhịp tim…

Chất béo này không “hiếm có khó tìm” khi chúng ta dễ dàng thấy chúng trong thực phẩm từ thực vật, loại dầu thực vật và các loại hạt dinh dưỡng như quả óc chó, hạt macca, hạt điều… và chúng tồn tại trong hai dạng chính:

Chất béo không bão hòa đơn (Monounsaturated fats) là chất béo không bão hòa chỉ có 1 liên kết đôi mà thôi. Loại chất béo này được biết đến phổ biến nhất là axit oleic (dầu oliu chứa hàm lượng này rất cao) với khả năng làm giảm cholesterol xấu, tăng hàm lượng cholesterol tốt, cải thiện sức khỏe tim mạch, bệnh tiểu đường, hỗ trợ giảm cân…

Chất béo không bão hòa đa thể (Polyunsaturated fats) chứa 2 hay nhiều liên kết đôi trong cấu trúc hóa học và được chia thành các nhóm khác nhau tùy thuộc vào vị trí của liên kết đôi. Tiêu biểu nhất là hai chất omega 3 (alpha-linolenic acid) và omega 6 (linolenic acid).

Trả lời câu hỏi: Chất béo không bão hòa là gì?

Omega-3 được biết đến với những lợi ích tuyệt vời cho tim mạch, não bộ và sự phát triển của trẻ. Ngoài ra, omega-3 cũng có khả năng làm chậm sự tích tụ mảng bám trong động mạch, làm giảm nguy cơ đột quỵ, giảm huyết áp…

Omega-6 cũng không kém cạnh đàn anh omega-3 khi có tác dụng lớn trong việc kiểm soát lượng đường trong máu, hạ đường huyết, chống viêm. Tuy nhiên, dư thừa omega-6 có thể dẫn đến tình trạng béo phì, tăng áp lực máu, đau khớp…

Sử dụng chất béo không bão hòa để có lợi cho sức khỏe
Sử dụng chất béo không bão hòa để có lợi cho sức khỏe

Chất béo chuyển hóa… có gốc gác như thế nào?

Khi phân biệt chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa, bạn đọc đừng ngó lơ “em” chất béo chuyển hóa này nhé.

Chỉ bạn những điều không tốt về chất béo bão hòa

Chất béo chuyển hóa (trans fat) là từ viết tắt của axit béo trans xuất phát từ loại dầu thực vật và bị hydro hóa trong quá trình chế biến thức ăn, nhất là một số món chiên xào. Chúng nằm trong danh sách nguy hiểm nhất bởi không mang đến lợi ích nào mà còn ảnh hưởng cực kỳ xấu cho sức khỏe của bạn, bởi:

  • Làm giảm hàm lượng cholesterol tốt;
  • Tăng cholesterol xấu và triglycerides;
  • Việc loại bỏ chất béo chuyển hóa ra khỏi cơ thể còn khó hơn chất béo bão hòa;
  • Gây nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao gấp 3 lần so với chất béo bão hòa.

Chất béo chuyển hóa còn được tìm thấy chủ yếu trong bơ thực vật, đôi khi chúng còn được thêm vào sản phẩm đóng gói như bánh quy để kéo dài thời gian sử dụng của sản phẩm đấy cả nhà.

Việc thay thế chất béo chuyển hóa bằng những loại chất béo khác sẽ giúp giảm đến 40% nguy cơ mắc những bệnh về tim mạch đấy, tùy thuộc vào loại chất béo được thay thế mà chúng có kết quả khác nhau.

Chất béo chuyển hóa nằm trong danh sách nguy hiểm
Chất béo chuyển hóa nằm trong danh sách nguy hiểm

Mẹo sử dụng chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa tốt cho sức khỏe

Sau một hồi lòng vòng về các loại chất béo thì chúng mình đã có thể phân biệt chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa rồi đúng không nào?

60S Sống Khỏe sẽ mách nhỏ đến bạn một số cách để giảm lượng chất béo bão hòa và gia tăng nhiều chất béo có lợi cho sức khỏe, hãy lưu vào sổ tay nào:

  • Tips 1: Chọn sữa ít béo thay vì lựa chọn sữa nguyên chất hoặc thịt nạc thay vì các loại thịt béo.
  • Tips 2: Hãy thận trọng với các loại thực phẩm gắn mác “không có chất béo” hoặc “ít chất béo” nhé. Bởi nhiều trong số đó sản phẩm có chứa đường bổ sung và carbohydrate tinh chế thay thế cho chất béo này. Các thành phần này làm tăng lượng calo mà không có bất kỳ một giá trị dinh dưỡng bổ sung nào.
  • Tips 3: Chúng mình nên hạn chế ăn thực phẩm chế biến, đồ ăn nhanh, vì những sản phẩm này có xu hướng chứa nhiều chất béo chuyển hóa và đường.
  • Tips 4: Nướng, hầm, hấp thực phẩm thay vì chiên, xào.
  • Tips 5: Hãy tập thói quen chuyển sang chất béo có lợi cho sức khỏe như sử dụng cá mòi, trái bơ, dầu oliu, quả óc chó và sản phẩm từ dừa… Các thực phẩm giàu chất béo không bão hòa có ích cho phát triển trí não, tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện hệ tim mạch, phòng ngừa đột quỵ đấy.
Ăn uống healthy tăng cường chất béo không bão hòa và giảm chất béo bão hòa
Ăn uống healthy tăng cường chất béo không bão hòa và giảm chất béo bão hòa

Tadaa!!! vậy là chúng mình đã cùng nhau so sánh chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa rồi đúng không nào? Đừng bỏ lỡ theo dõi 60S Sống Khỏe để có thông tin bổ ích về sức khỏe nhé!

Nguồn tham khảo:

(1) https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/fat/art

(2) https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/the-truth-about-fats-bad-and-good

(3) https://vi.wikipedia.org/wiki/

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button
©1998 60SSONGKHOE is proudly powered by 60SSONGKHOE